หมวดหมู่: โชว์หน้าเวป

วันนี้คุณหมอขอเล่าเคสน้องจิ้งหรีดที่ถูกพามาด้วยอาการ ตาถลน (Proptosis) ภาวะนี้หลายคนคิดว่าเกิดเฉพาะอุบัติเหตุรุนแรง แต่จริง ๆ เกิดได้บ่อยในสุนัขหน้าแบน/ตาโปน เช่น ชิวาวา ปั๊ก ชิสุ ปอม ฯลฯ

เคสนี้เกิดอะไรขึ้น?

น้องมีอาการ ตาถลนหลุดออกจากเบ้า ทำให้

• หนังตาปิดไม่ลง

• กระจกตาเสี่ยงเป็นแผล

• เส้นประสาทรอบตาโดนดึง

ถ้าปล่อยไว้นาน ตาจะ แห้ง เป็นแผลลึก และตาบอดถาวรได้

ทีมเราจึงทำการวางยาสลบ ดันตากลับ และเย็บหนังตา

Temporary tarsorrhaphy คือการเย็บหนังตาชั่วคราว เพื่อปิดตาป้องกันกระจกตา ลดการเสียดสี รอให้เนื้อเยื่อบวมลดลง หลัง 10 วันน้องกลับมาตัดไหม พบว่ากระจกตาปลอดภัย ไม่พบแผลลึก ดีขึ้นมาก

ตาถลนเกิดจากอะไรได้บ้าง?

สาเหตุที่พบบ่อย:

• อุบัติเหตุ (รถชน ตกจากที่สูง)

• สุนัขถูกกัด/ตบที่หน้า

• เจ้าของดึงสายจูงกระตุกแรงบริเวณคอ

• พันธุ์ตาโปน หนังตาสั้น → ตาหลุดง่าย

• โรคในตา เช่น เนื้องอกหลังเบ้าตา (พบได้น้อยกว่า)

การรักษามีอะไรบ้าง?

ขึ้นกับความรุนแรงของการบาดเจ็บของเส้นประสาทและกระจกตา

1) เย็บหนังตาชั่วคราว (Temporary tarsorrhaphy)

ช่วยป้องกันกระจกตา ขณะรอให้เนื้อเยื่อกลับสู่ตำแหน่งที่ดีขึ้น

2) ใช้ยาลดบวม ยาตา ยาปฏิชีวนะ

ลดอักเสบ ลดโอกาสติดเชื้อ

3) ประเมินการมองเห็น

ทดสอบรีเฟล็กซ์ตา ความรู้สึกที่กระจกตา การตอบสนองม่านตา

4) ในบางเคสที่เส้นประสาทเสียหายมาก

อาจต้องพิจารณา การผ่าตัดเอาตาออก (enucleation) — เพื่อความปลอดภัยและลดความเจ็บปวด (ใช้เฉพาะกรณีจำเป็นเท่านั้น)

ป้องกันสุนัข “ตาถลน” ได้อย่างไร?

• หลีกเลี่ยงการดึงสายจูงบริเวณคอ → แนะนำใช้สายรัดอกแทน

• ไม่ปล่อยเล่นรุนแรงกับสุนัขที่ตัวใหญ่กว่า

• ระวังตกจากโซฟา/เตียงในสุนัขตาโปน

• ตรวจตาเป็นประจำ โดยเฉพาะพันธุ์หน้าแบน

• เมื่อเห็นตาหลุดแม้เพียงเล็กน้อย ➜ รีบมาหาหมอทันที ไม่ล้างเอง ไม่ดันกลับเองเด็ดขาด

สรุป

ตาถลน = ภาวะฉุกเฉิน รักษาได้ ถ้ามาเร็วพอ และปลอดภัยกว่ามากหากได้รับการประเมินจากสัตวแพทย์ทันที

เคสนี้น้องปลอดภัย กระจกตาไม่เป็นแผลลึก และกลับมาลืมตาได้ดี ขอบคุณเจ้าของที่รีบพาน้องมารักษาครับ

ผ่าตัด: น.สพ.ธนา ศรีสองเมือง (หมอโน๊ต)

เรียบเรียง: น.สพ.นรภัทร โสภิพันธ์ (หมอพีท)

น้องเล่นสนุกเพลิน ๆ แล้ว เผลอกลืนตุ๊กตาทั้งตัว เข้าไป!

เจ้าของรีบพามาที่โรงพยาบาลทันที ตรวจเอ็กซ์เรย์พบว่า ตุ๊กตายังติดอยู่ในกระเพาะอาหาร โชคดีที่มาเร็ว ทำให้เราสามารถ ฉีดยากระตุ้นให้น้องอาเจียนออกได้สำเร็จภายใน 10 นาที ตุ๊กตาถูกคายออกมาครบ ไม่มีชิ้นส่วนค้าง ไม่ต้องผ่าตัด ไม่ต้องส่องกล้อง และน้องปลอดภัยแล้วครับ

ของเล่นติดในท้อง อาการที่เจ้าของต้องสังเกต

– อาเจียน

– น้ำลายไหล

– เบื่ออาหาร

– มีท่าทีเจ็บท้อง

– ถ่ายไม่ออก หรือถ่ายมีเมือก

สิ่งเหล่านี้เกิดได้ตั้งแต่กินของเล่นผืนเล็ก ๆ ยันตุ๊กตาทั้งตัวแบบน้องคอปเปอร์

ถ้าเผลอกลืนของแปลก ๆ

ห้ามรอให้ “ถ่ายออกเอง” เพราะอาจไปอุดตันลำไส้จนต้องผ่าตัด มาถึงเร็ว = โอกาสรักษาโดยไม่ต้องผ่าตัดสูงมาก

ป้องกันอย่างไรดี?

– เลือกของเล่นที่ไม่มีชิ้นเล็ก ๆ ให้หลุด

– ตรวจเช็คตุ๊กตาที่เริ่มขาด

– เก็บของเล่นไว้เมื่อไม่มีใครดูแล

– สำหรับน้องพันธุ์ที่ชอบกัด เช่น ไซบีเรียน บีเกิ้ล โกลเด้น → เพิ่มการเฝ้าระวังเป็นพิเศษ

สุดท้ายนี้…ต้องขอบคุณเจ้าของที่พามาได้ทันเวลา

น้องคอปเปอร์กลับบ้านได้แบบแฮปปี้ และตุ๊กตาคู่กรณีก็กลายเป็นของกลางเรียบร้อยครับ

รักษาและวินิจฉัย: น.สพ.ธนา ศรีสองเมือง (หมอโน๊ต)

เรียบเรียง: น.สพ.นรภัทร โสภิพันธ์ (หมอพีท)

วันนี้น้องลิง macaque เข้ามาทำวัคซีนพิษสุนัขบ้าและตรวจสุขภาพประจำปี สัตว์ป่าก็ต้องได้รับการดูแลเหมือนสัตว์เลี้ยงทั่วไป วัคซีนและการตรวจสุขภาพสม่ำเสมอช่วยป้องกันโรคติดต่อ รวมถึงเฝ้าระวังสุขภาพพื้นฐานของน้องได้ดีมากขึ้น

การพาลิงมาทำวัคซีนในโรงพยาบาลสัตว์ทั่วไปเป็นเรื่องจำเป็นเหมือนสัตว์เลี้ยงอื่น ๆ โดยเฉพาะวัคซีนพิษสุนัขบ้า ซึ่งช่วยป้องกันโรคติดต่อสำคัญทั้งต่อคนและสัตว์ การตรวจสุขภาพเบื้องต้นจะดูน้ำหนัก สภาพร่างกาย ช่องปาก ผิวหนัง การหายใจ ระบบประสาท รวมถึงพยาธิภายนอก เพื่อคัดกรองโรคที่พบได้บ่อยในลิง และประเมินว่าน้องมีสุขภาพพร้อมรับวัคซีนหรือไม่

เรียบเรียง: น.สพ.นรภัทร โสภิพันธ์ (หมอพีท)

น้องพร้อมโชว์ความน่ารักแบบเต็มคาร์ดี้

วันนี้ได้ฉีดวัคซีนเพิ่มเกราะป้องกันด้วยนะฮะ ทั้งหล่อ ทั้งหอม ทั้งแข็งแรง พร้อมเจอทุกคนแล้วค้าบ

เรียบเรียง: น.สพ.นรภัทร โสภิพันธ์ (หมอพีท)

สุนัขพันธุ์หน้าสั้น เช่น ปั๊ก บูลด็อก ชิสุ หรือปอมหน้าสั้น

มีเสน่ห์ก็จริง… แต่ก็เป็นกลุ่มที่ต้องดูแลใกล้ชิดเป็นพิเศษ เพราะโครงสร้างใบหน้าและทางเดินหายใจมีความ “ต่าง” จากสุนัขทั่วไป

ปัญหาที่พบบ่อย

1. ปัญหาระบบหายใจ (BOAS)

• รูจมูกตีบ

• เพดานอ่อนยาว

• ถุงหน้ากล่องเสียงปลิ้น

• หลอดลมตีบ

พบได้บ่อยมาก ทำให้ “หายใจเสียงดัง เหนื่อยง่าย ไอเรื้อรัง”

2. ปัญหาตา

• ภาวะตาโปน

• กระจกตาเป็นแผลง่าย

• ผิวกระจกตาอักเสบจากลม ฝุ่น ขนถูหน้า

3. ปัญหาผิวหนัง

• ผิวหนังอักเสบตามรอยพับ

• ติดเชื้อเรื้อรัง

• กลิ่นตัวแรงกว่าสุนัขทั่วไป

สิ่งที่เจ้าของควรสังเกตเป็นพิเศษ

• หายใจเสียงดัง หรือหายใจลำบากตอนอากาศร้อน

• ไอ/สำลักบ่อย

• ตาแดง น้ำตาไหล หรือกระพริบตาถี่

• ผิวหนังบริเวณรอยพับแดง มีกลิ่น หรือมีคราบเปียก

การดูแลที่แนะนำ

– ตรวจสุขภาพช่องจมูก–ทางเดินหายใจ

– ตรวจตาและผิวหนังสม่ำเสมอ

– ควบคุมน้ำหนัก (สำคัญมาก!)

– หลีกเลี่ยงอากาศร้อน ความเครียด และการออกกำลังกายหนัก

– พิจารณาผ่าตัดแก้ไข BOAS เมื่อมีข้อบ่งชี้

สุนัขหน้าสั้น = ต้องดูแลมากขึ้น

การสังเกตอาการผิดปกติเล็ก ๆ น้อย ๆ ช่วยป้องกันไม่ให้เกิดปัญหาใหญ่ตามมาได้ครับ ที่โรงพยาบาลสัตว์หมอพลอย เราดูแลเคสสุนัขพันธุ์หน้าสั้นพร้อมให้คำแนะนำครับ

เรียบเรียง: น.สพ.นรภัทร โสภิพันธ์ (หมอพีท)

แมวที่เริ่มเป็นขี้เรื้อนแห้ง (Notoedric mange) มักมีอาการ คันมาก ขนร่วงเป็นหย่อม ผิวแห้งลอกเป็นขุย โดยเฉพาะบริเวณ หัว ใบหู คอ และอาจลามลงตัวได้ถ้าไม่ได้รักษาเร็ว เจ้าเหมียวจะเกาแรงจนเป็นแผล และเสี่ยงติดเชื้อแบคทีเรียแทรกซ้อนอีกด้วย

การรักษา

• ให้ยาฆ่าไรตามชนิดที่สัตวแพทย์เลือก เช่น ivermectin, selamectin, fluralaner ฯลฯ

• รักษาต่อเนื่องตามรอบ เพราะไรมีวงจรชีวิตเป็นสัปดาห์

• ถ้ามีแผลเกาจนถลอก อาจต้องเสริม ยาฆ่าเชื้อ ยาทา หรือยาแก้คัน

• ทำความสะอาดที่นอน แผ่นรอง กล่องทราย และของใช้ทุกอย่างเพื่อลดการปนเปื้อนซ้ำ

• หากมีหลายตัวในบ้าน อาจต้องรักษาทุกตัว เพื่อตัดวงจรการแพร่กระจาย

การป้องกัน

• หยอดเห็บหมัด/ไร สม่ำเสมอเดือนละครั้ง

• อาบน้ำและตรวจผิวหนังประจำ โดยเฉพาะแมวที่คันง่าย

• แยกแมวที่มีอาการคัน ขนร่วง เป็นขุย ออกจากตัวอื่นทันที

• ทำความสะอาดเบาะนอน ผ้าห่ม และพื้นที่อยู่เป็นประจำ

• หลีกเลี่ยงการให้แมวสัมผัสแมวเร่หรือแมวไม่รู้ประวัติ

ขี้เรื้อนแห้งรักษาหายได้ ถ้าเริ่มรักษาไว และป้องกันถูกวิธี เจ้าเหมียวก็กลับมานุ่มฟูเหมือนเดิมได้เลย

วินิจฉัยและเรียบเรียง: น.สพ.นรภัทร โสภิพันธ์ (หมอพีท)

ทุกถุง ทุกกล่อง ทุกคำห่วงใยที่ทุกคนมอบให้ ไม่ได้เป็นแค่ “ของบริจาค” แต่คือความเมตตาที่ส่งต่อถึงน้องหมาน้องแมวที่กำลังลำบากในพื้นที่น้ำท่วม

ทุกการบริจาคของท่าน คือพลังสำคัญที่เรานำไปส่งต่อสู่คณะสัตวแพทยศาสตร์ ม.อ. และเจ้าของสัตว์ในพื้นที่เดือดร้อน ขอบคุณที่ร่วมเป็นส่วนหนึ่งของการเยียวยาชีวิตเล็ก ๆ เหล่านี้ครับ

ขอขอบคุณทีมงานหมอบรีฟ และโรงพยาบาลสัตว์เกษตรฯ ที่เป็นแกนกลางการนำส่งสิ่งของบริจาคจากทั่วทุกสารทิศครับ

โรงพยาบาลสัตว์หมอพลอย

เห็บไม่ได้แค่ทำให้หมาคันหรือผิวหนังแดงเท่านั้นนะ! การกัดของเห็บสามารถทำให้เกิด ตุ่มแดง (papule), สะเก็ดแดง (crust), แผลบุ๋มหลังเห็บหลุด (crater lesion) และผิวหนังอักเสบคันมาก ๆ ได้

นอกจากนี้ เห็บยังเป็นพาหะนำโรคหลายชนิดที่ส่งผลต่อผิวหนังหรือร่างกาย เช่น

• Ehrlichiosis → ทำให้เกิดเส้นเลือดอักเสบ, ผื่น, เลือดออกใต้ผิวหนัง

• Babesia / Anaplasma → อาจมีผื่นร่วมกับอาการซีด เหนื่อยง่าย

การรักษา

• ถอนเห็บออกอย่างระมัดระวัง

• ยากำจัดเห็บ/หมัดตามแพทย์สั่ง

• รักษาการติดเชื้อแทรกซ้อนด้วยยาปฏิชีวนะถ้ามีหนองหรือแผลติดเชื้อ

•ในบางเคส ใช้ยาลดอักเสบหรือสเตียรอยด์สั้น ๆ หากผิวหนังอักเสบรุนแรง

การป้องกัน

• ใช้ผลิตภัณฑ์ป้องกันเห็บ/หมัดเป็นประจำ (แบบกิน/หยด)

• ตรวจร่างกายสุนัขบ่อย ๆ โดยเฉพาะบริเวณหู คอ ขาหนีบ

• รักษาความสะอาดพื้นที่อยู่ของสุนัข

วินิจฉัยและเรียบเรียง: น.สพ.นรภัทร โสภิพันธ์ (หมอพีท)

อุบัติเหตุรถชนเป็นสาเหตุสำคัญของการบาดเจ็บบริเวณกระดูกเชิงกรานของแมว โดยเฉพาะ sacroiliac (SI) luxation ซึ่งเป็นการที่ปีกกระดูก ilium หลุดออกจากกระดูก sacrum ทำให้เสียความมั่นคงของ pelvic girdle อย่างรุนแรง และหากมีแรงดึงบริเวณโคนหางร่วมด้วย อาจเกิด sacrococcygeal avulsion ทำให้หางตกและขาดการรับความรู้สึกได้

—————————————————–

เคสน้องน้ำตาล

แมวถูกรถชน มาด้วย

• ไม่ลงน้ำหนักหลังทั้งสองข้าง (non–weight bearing)

• เจ็บเมื่อคลำบริเวณเชิงกราน

• หางตก ไม่ขยับ และไม่มี deep pain

ทำ X-ray พบว่า

• Sacroiliac luxation ทั้งสองข้าง (bilateral SI luxation)

แนวทางการรักษา

• ผ่าตัดตรึงกระดูกด้วย iliosacral lag screw fixation ทั้งสองข้าง

• ทำ caudectomy (tail amputation) เนื่องจากหางไม่มี deep pain และเป็นภาระการดูแล

• ให้การรักษาร่วม: ยาลดปวด–ลดอักเสบ ยาปฏิชีวนะ สารน้ำ และพักฟื้นในกรง

หลังผ่าตัดน้องฟื้นตัวดี สามารถเริ่มลงน้ำหนักได้มากขึ้นตามลำดับ

—————————————————–

ทำไม SI luxation ถึงต้องผ่า?

Pelvic girdle = โครงสร้างรับน้ำหนักหลัก

ถ้า SI joint หลุด → แรงที่ส่งจากขาหลังไปสู่กระดูกสันหลังจะ “ขาดตอน” ทำให้:

• เดินไม่ได้ เจ็บมาก

• เกิด pelvic canal narrowing ถ้าปล่อยไว้อาจกระทบการถ่ายอุจจาระ

• เสี่ยงต่อ nerve stretch (traction) บริเวณ lumbosacral area

ในราย bilateral (หลุดสองข้าง) การผ่าตัดจะช่วยให้

ฟื้นตัวเร็วกว่า

เดินได้ภายในสัปดาห์แรก ๆ

ลดความเจ็บเรื้อรัง

ลดโอกาส pelvic malalignment

—————————————————–

ทำไมถึงเลือกใช้ “Lag Screw Fixation”? ในเคสนี้

การตรึง SI joint มีหลายวิธี แต่ lag screw ถือเป็น gold standard ด้วยเหตุผล:

1. ให้ความมั่นคงสูง

2. ใช้เป็น compression fixation

3. อุปกรณ์น้อย ความเสี่ยงต่ำ

4. ใช้ได้แม้ SI หลุดสองข้าง

หลังผ่าตัด (Post-op Care)

• ควรจำกัดบริเวณ 4–6 สัปดาห์

• ให้ทานยาลดปวด ลดอักเสบต่อเนื่อง

• วางแผนการทำกายภาพบำบัด

• โดยรวมการฟื้นตัวมักดีใน 6–12 สัปดาห์

ผ่าตัด: สพ.ญ.ณัฏฏ์ธวรรณ โสภิพันธ์ (หมอพลอย)

เรียบเรียง: น.สพ.นรภัทร โสภิพันธ์ (หมอพีท)

สำหรับผู้ที่ต้องการร่วมช่วยเหลือผู้ประสบภัย สามารถสนับสนุนได้ผ่านช่องทางการบริจาคทั้งสิ่งของและปัจจัยต่าง ๆ โดยดูรายละเอียดที่น่าเชื่อถือได้จากเพจต่าง ๆ ได้เลยค่ะ

Prince of Songkla University

คณะสัตวแพทยศาสตร์ มหาวิทยาลัยสงขลานครินทร์

HatyaiFocus – หาดใหญ่โฟกัส

เราขอเป็นกำลังใจให้ทุกท่านผ่านเหตุการณ์นี้ไปได้อย่างเข้มแข็งค่ะ