การผ่าตัดทำหมันสุนัขเพศสำคัญอย่างไร?

การทำหมันสุนัขเพศผู้ (Castration/Neutering) คือการผ่าตัดเอาอัณฑะทั้งสองข้างออก เพื่อหยุดการผลิตฮอร์โมนเพศชาย (เทสโทสเตอโรน) และยับยั้งการสืบพันธุ์ เป็นหนึ่งในวิธีดูแลสุขภาพสัตว์เลี้ยงระยะยาวที่สัตวแพทย์ทั่วโลกแนะนำ เพราะช่วยลดปัญหาด้านพฤติกรรม โรคระบบสืบพันธุ์ และช่วยลดจำนวนสุนัขจรจัดได้อย่างมีประสิทธิภาพ

ทำไมสุนัขควรทำหมัน?

ด้านสุขภาพ

• ลดความเสี่ยงโรคมะเร็งอัณฑะ (เพราะตัดออกทั้งหมด)

• ลดปัญหา ต่อมลูกหมากโต (Benign Prostatic Hyperplasia – BPH) ในสุนัขอายุมาก

• ลดโอกาสเกิด ฝีหนองที่ต่อมลูกหมาก (Prostatitis) และ ถุงน้ำอสุจิ (Prostatic cyst)

• ลดปัญหา ไส้เลื่อนรอบทวาร (Perineal hernia) ที่พบบ่อยในสุนัขเพศผู้ที่มีฮอร์โมนเพศสูงเป็นเวลานาน

ด้านพฤติกรรม

• ลดอาการก้าวร้าว แข่งขัน อาละวาด

• ลดการเห่าอาละวาดเมื่อได้กลิ่นสุนัขตัวเมียเป็นสัด

• ลดพฤติกรรม ฉี่ทำอาณาเขต ในบ้าน

• ลดการ หนีออกนอกบ้าน เพื่อไปตามหาตัวเมีย

• ลดการขึ้นคร่อมสิ่งของหรือคน

ด้านสังคมและความปลอดภัย

• ลดการต่อสู้กับสุนัขตัวอื่น

• ลดความเสี่ยงถูกอุบัติเหตุจากการหนีไปผสมพันธุ์

• ช่วยลดจำนวนลูกสุนัขที่ไม่ได้ตั้งใจเลี้ยงหรือถูกทอดทิ้ง

อายุที่เหมาะสมในการทำหมัน

โดยทั่วไป แนะนำให้ทำเมื่อ:

• สุนัขอายุ 6 เดือนขึ้นไป

• ช่วงก่อนเริ่มแสดงพฤติกรรมก้าวร้าวหรือชอบหนีจากฮอร์โมนเพศ

• สุนัขโตเต็มวัยหรือสูงอายุสามารถทำได้ แต่ควรตรวจสุขภาพก่อนอย่างเหมาะสม

การดูแลหลังผ่าตัด

• ใส่ปลอกคอกันเลีย (Elizabethan collar) 7–10 วัน

• ให้ยาปฏิชีวนะและยาแก้อักเสบตามสัตวแพทย์สั่ง

• งดอาบน้ำ 7 วัน

• ไม่ให้วิ่ง กระโดด เล่นแรง ๆ ช่วงพักฟื้น

• ดูแผลทุกวัน หากผิดปกติ ต้องพามาตรวจทันที

ผ่าตัด: น.สพ.ธารายุทธ นาศร (หมอจอม)

เรียบเรียง: น.สพ.นรภัทร โสภิพันธ์ (หมอพีท)